|
Amantxi
Lengoak eta Enrike. Azkenean Xiriako.
(Enrike eskuiko atean azaltzen da: ta, agur egin ondoren, bata ta besteari begiraka asten da, Amantxi zein dan ezagutu naiean; gero beatzakin keñi egiten dio Andre Brijida’ri zein ote dan Amantxi.)
Brij.- (Mutua izan bear du onek.) (Andre Brijida’k Enrike’ri keñu egiten dio Amantxi erakutsiaz.)
Enri.- Ezin ukatu! Sartu naizenetik nabaitu det zure arpegian Loreaga’tarren edertasun zoratzallea. (Amantxi’rengana juan, belaunikatu ta eskuetan muñ emanaz.) Artu itzazu, Amantxi, nere agurketa xamurrenak.
Brij.- (Belaunikatze ori Ameriketan ikasikozuen.)
Aman.- Ongi etorria izan zaite.
Enri.- Eskerrik asko.
Aman.- Andre Brijida, nere lengusua.
Enri.- (Andre Brijida’ren aurrean belaunikatu ta eskuan muñ emanaz.) Urte askoan.
Aman.- Gurasuak ondo utzi al dituzu? Enri.- Ederki. Zuretzako goraintzi laztan bioztsuak eman dizkidate.
Aman.- Ta zer dio Andre Agustina maitagarriak?
Enri.- Zutzaz asko gogoratzen da: ta nik ere beti gogoan euki zaitut.
Brij.- (Amar urtian ezagutu da.) Enri.- Eta orain gure biotzak batutzeko ordua iritxi da.
Aman.- (Andre Brijida’ri begiratuaz.) Ai...
Brij.- (Amantxi’ri begiratuaz.) Ai...
Enri.- Bai, Amantxi, bai. Nere itzaren jabe naiz eta bete bearrak osatzeko gertu nago.
Aman.- (Andre Brijida’ri begiratuaz.) Ai...
Brij.- (Amantxi’ri begiratuaz.) Ai...
Enri.- Ni urrutietan izan naizen bitartian gertatu danaren berri badet, Orrengatik, buru-estalkiarekin ikusteaz batere arritu ez naiz. Guziya barkatzen dizut...
Brij.- (Barkatu...) Enri.- Eta zurekin bat egitera nator.
Aman.- (Andre Brijida’ri begiratuaz,) Ai...
Brij.- (Amantxi’ri begiratuaz.) Ai...
Enri.- Izketan beste asko bezin trebea ez naizela badakit. Baña urrutietako ibilketak nere besoa sendotu dute, nere bularrak indartu, nere biotzeko suak bizitu; ta orain, naizen guzia, nere bulartsutasuna, nere almena, nere ezpata...
Aman.- (Altxiaz. Andre Brijida ere altxatzen da.) Zure ezpata?
Enri.- Nere ezpata, bai; guziya, guzi-guziya zure oñetan jartzen det.
Aman.- Guziyen bearrian gera bada.
Brij.- Bai orixe.
Enri.- Agindu lasai.
Aman.- Urrutietan izan zeran bitartean. emen gertatutakoen berri zerbait badezu; baño ez dakizu guziya.
Brij.- Ez ta erdirik ere.
Enri.- Esan bada. Itzegin zazute.
Aman.- Zorapenaren azpian nago.
Enri.- (Parrez) Ja, ja, ja! Brij.- Zorapena ikaragarria.
Enri.- (Parrez) Ja, ja, ja! Zorapena! Aman.- Zorapena, bai, eta gela onetan bertan.
Brij.- Argi-mutil ori emendik ateratzeakoan, emen agertuko da bere barbulla ta zalapart izugarriakin.
Enri.- (Parrez) Ja, ja, ja! Zorapena! Ameriketan nitzala, egun batian iritxi giñan alako eleiz-antzeko batera. Ederra zan: guziya urrez josiya zegon. Puskik aundiyena eguzkiaren antzera eratua zeukaten. Ura... jaungoikoa omen zan. Jaungoikoa! An egur-puskak eta arri koskorrak ere badira jaungoikuak diranak. Zerbaitengatik esaten zuen gurekin zan praile batek: jaungoiko asko dan tokian, ez dala Jaungoiko bat ere.
Brij.- Ez noski.
Enri.- Urre-puska ura arrapatu biar genuela, juan giñan egun batian. Indiyo kaskar oietzaz eltxua bezela bazan; eta, gu ikusi ginduztenian, besoak luzatuta karrasika asi ziran:
Kaila llaki pununki txaupituta gamusak.
Orduan nik ezpata atera, aurreratu ta kankarreko bat eman nion urre-puska arri, ta an juan zan zilipurdika. Esan zazute orain, urrezko jaungoikoa txetu zuen ezpata batek zer egingo duen zoratzalle arlote batzuekin.
Aman.- Zer egingo duen ikusteko zaleturik gaude.
Enri.- Bereala ikusiko dezu. Egin bearrak ez dira geroko utzi bear.
Aman.- Ori da nik nai detana. Brijida, Xiriako’ri deitu zaiozu. (Andre Brijida’k txintxarria jotzen du.) Guk argi-mutillakin alde egindakoan, zorapena emen izango dezu. Zer egin bear dan badakizu.
Enri.- Ori nere gain gelditzen da.
Xiri.- (Eskuiko lenengo atian azalduaz.) Zer agintzen dezute, andreak?
Aman.- Argi-mutil ori ar zazu, ta juan egin bear degu. Gero, beti bezela, atia sendo itxiko dezu. (Enrike’ri) Atia itxitzeaz ez dezu noski ajolik izango?
Enri.- Nik? Ez ta batere.
(Xiriako’k argi-mutilla artu du ta atean itxoiten dago. Amantxi’k eta Andre Brijida’k ate aldera egiten dute.)
Aman.- Orduan baguaz.
Enri.- Baña, juan baño len, ez didazu pozgarrizko itz goxo bat esan bear?
Aman.- Zorapenetik gaizkatzen naubenena izango naiz ni.
Enri.- Orduan neria zera.
(Amantxi ta Andre Brijda eskuiko atetik juaten dira.
Ondotik, Xiriako argi-mutillarekin. Antzertokia illunpetan gelditzen da.)
|
