|
Pepe Artola. Ustez Laguna Detan
|
Donostiar Bat Bere Erriyan
|
1
Donostitikan alde eginda
egondu naiz txit aparte,
Habana’n (1) eta Montevideo’n
egin ditut zenbait urte,
nere biotzak eta animak
ekarri arazi naute,
Euskal-Erriyan sartu naiz eta
ez naiz irtengo ill arte.
|
2
Gustagarrizko egotegiak (2)
badira kanpo oyetan,
Montevideo, Habana eta
Buenos Aires aldietan; (3)
naiko tokiya miratu arren
zenbait urtetxo abetan, (4)
Euskal-Erriya bezelakorik
eztet arkitu bestetan. (5)
|
3
Montevideo’n ikusi ditut
kanpuak eta ibaiyak,
gañera berriz baso, zelayak
ta lur itxaso aundiyak; (6)
alaz guztiyaz gauza geyago
ditu gure alderdiyak,
Euskal-Erriyak sendatzen ditu
andik datozen guztiyak.
|
4
Arriturikan sartzen naiz emen
kanpotikan etorrita,
nere erriya ote dan ezin
xinisturikan jarrita,
auxen da, bada, ederra eta
begiragarri polita,
ezin obia sortu liteke
berriz egiten asita.
|
5
Alde batera begiraturik
daukagu edertasuna,
izugarrizko alegrantziya
eta zoriontasuna,
kanpuan ontaz oroiturikan
sortzen da (7) tristetasuna,
¡Euskal-Erriya! zu zera neri
miña sendatzen nazuna.
|
6
Gogo aundizko begiratua
egin diyot erriyari,
alde (8) batetik abiyaturik
besterañoko danari,
alde guztiyan edertasuna
besterik ez da ageri,
ezin aspertu liteke iñor
begira egotez berari.
|
7
Denborarekin arkitu ditut (9)
lengo etxe emenguak,
bill-bill egiñik oñian dauzka
kontu aundiz gazteluak,
konbentu bi ta eliza biyak
erre gabe geratuak,
bakar bakarrik ditut arkitu
nik emen lenagokuak. (10)
|
8
Lengo denboran ziran bazterrak
ustez ziran ezer-ezak,
baña denboraz egin dirade
emen lanak (11) ez errezak,
arboldegiyak, etxe alayak,
kale zabal eta plazak,
miragarrizko pauso lekuak
eta gañerako gauzak.
|
9
Murall aundiyak len erriyari
ziranak kontu artutzen,
guztiz lurperaturik gaur etxe
berriyak dira agertzen,
ikusgarrizko lore-tokiyak, (12)
plaza ederrak ementxen,
etxe oyekin (13) batian dute
erriya oso apaintzen.
|
10
Kanpotik etortzen diran asko
mintsuak oso auldurik,
berialaxen jarritzen dira
Donostiyan pizkorturik,
ur gaziyazko mañuak eta
aize ederrak arturik,
beren errira itzultzen dira (14)
biyotz guztiya pozturik.
|
11
Negar malkuak irtetzen zaizkit
neri pozaren indarrez,
ikusirikan nere erriya
betia gauza ederrez;
urrezko bola dirudi, goitik
amildutakua berez,
¿onen onduan beste guztiyak
zer dira bada? ezer ez.
|
12
Zorioneko erri maitia
guztiz estimagarriya,
mintsu guztiyen(15) baltsamu eta
euskaldunaren kabiya,
pare gabeko perla ederra
guztiz begiragarriya,
¡bedeinkatua izan dedilla
beti beti Donostiya!
|
Agosto 85
Publicado en la Euskal-Erria el 30 del Enero de 1886.
Copiada de la Euskal-Erria. “Publicamos con el mayor gusto esta composición que revela las felices aptitudes que posee su autor, el joven Don José Artola, hijo de nuestro estimado colaborador y amigo el conocido poeta y fabulista Don Ramón, cuyas tradiciones esperamos ha de seguir con éxito su mencionado sucesor.” (Euskal-errian dagon adierazpena.)
(1) Amerikan ta
(2) paraje asko
(3) gañera Ameriketan,
(4) naiko terreno miraturikan – ogei urtetxo abetan,
(5) Euskal-Erriya konparatzeko – eztago mundu onetan.
(6) zelai, itxaso, baso aundiyak – eta gañera mendiyak,
(7) askotan
(8) mutur
(9) billatu ditut
(10) bakar bakarrik oyek ikusten – ditut nik lenagokuak.
(11) obrak
(12) diputaziyo, Zurriola ta
(13) kasinuakin
(14) bueltatzen dira
(15) zumo oneko edo euskaldunaren
|