|
Bilintx
BIYOTZ ERITUA
1
Askok diyote kantetan beti
amore kontu naizela,
nik esaten det arriturikan
motibo gabe daudela;
¡zer egin biat baldin zeruak
doaitu banau orrela!
¿ez dute ikusten usaya mendak
bere jatorrez duela?
nere biyotzak amoriyua
mendak usaya bezela.
|
2
Triste bizi naiz eta
ilko banitz obe,
badauzkat biyotzian
zenbait atsekabe;
dama bat maitatzen det
bañan... aren jabe
sekulan izateko
esperantza gabe.
|
3
Nere biyotz gaxua
penatua dago,
ezin egon liteke
¡ai! penatuago;
pasatzen ditutala
aspaldiyan nago
egunak triste eta
gabak tristiago.
|
4
Amorez eritua
zenbait denbora ontan,
gaurik ez det pasatzen
soseguzko lotan;
penaren kargarekin
urtuta, ¡frankotan
kanpora irteten zait
biyotza malkotan!
|
5
Auxen da miña laister
il biar naubena,
kupitutzen ez bada
senda lezakena;
ain arkitutzen zaizkit,
sartuak barrena
animan tristura ta
biyotzian pena.
|
6
Biyotza ezin jaso det,
¡au karga barrenak!,
iya gastatu zaizkit
indarrik geyenak;
ez luke xinistuko
progatu ez duenak,
zenbat pisatzen duen
egiyazko penak.
|
7
Anima tristurakin
ain dakat negarti,
nun egin al dezaken
arriya bi parti;
adorantzak ematen
¡belauniko beti!
biyotzian daukatan
imajiña bati.
|
8
Zein ote dan eziñik
kontura erori,
kutiziya jayoko
zayote askori;
nik ordian ez diyot
esango iñori,
berak badaki eta
bastante da ori.
|
9
Nere maitatua da
guztiz dama fiña,
biyotz onekua ta
ondo itzegiña;
bentaja guztiyakin
zeruak egiña,
mundua pasatzeko
lagun atsegiña.
|
10
¿Zertako desiatu
ditu gauza on oyek,
nere biyotz koitadu
gixaraxua onek?
kulparen kastigutzat
datozkit pena obek;
merezi ditutala
badakit neronek.
|
11
Aingeru zoragarri,
mirabe laztana,
pentsamentu nerian
beti zauzkatana;
biyotzaren erditik
maite zaitutana,
zu zera neretzako
nai zinduzketana.
|
12
Nere amoriyua
ain fiña izanik
beti goguan zauzkat
aztu gabetanik;
ez da mundu guztiyan
iñor kapaz danik,
dama, zu maitatzeko
ainbeste nola nik.
|
13
Begiyaren aurrian
beti nai zinduzket,
ikusten ez bazaitut
naibagia maiz det;
gogoratu bageko
minuturik ez det,
amoriyoz maitatzen
ez daki nik bestek.
|
14
Etzaitut ikusitzen
desio ainbeste,
ditxa ori logratzen det
iñoiz edo beste;
eta ez detanian
logratutzia uste,
¡ura triste ibiltzen naiz!
¡Jesus, ura triste!
|
15
Ezin bizi zu gabe
¡au amoriyua!,
logratzen ez bazaitut
¡zer martiriyua!;
ez badezu desio
nere eriyua,
zuregan arkitzen da
erremeriyua.
|
16
Erregututzen dizut
¡o Jesusen Ama!,
nitaz kupi derilla
maite detan dama;
biurtzen badirazu
biyotzera kalma,
kantaz banatuko det
milagruen fama.
|
Bilintx
Donostian: J. Baroja eta semeen moldiztegian.
Doinuak
|
Biyotz Erituba"Triste bizi naiz eta". Antonio Zabalak Aiako Urdanetako Pedro Artetxeri jasoa.
|
|
|
|
Biyotz Erituba"Triste bizi naiz eta". Iñaki Eizmendi Basarri
|
|
|
|
Biyotz Erituba"Triste bizi naiz eta". Antonio Zabalak Oiartzungo Koxme Lizaso bertsolariari jasoa |
|
|
|
Biyotz Erituba"Triste bizi naiz eta". Antonio Zabalak jasoa
|
|
|
|
Biyotz Erituba"Triste bizi naiz eta". Manuel Zendoia. (Etxeberria Gimon Ecos de Vasconia 8)
|
|
|
Ikusi:
Bertso-papera: Donostian: J. Baroja eta semeen moldiztegian. (Antonio Arrillaga zana, Elgoibar) (Au da arkitu degun argitaraldirik zarrena; ontaz baliatu gera)..
Makinaz idatzitako paper bat. (Juan Iturralde, “Juanito Kojua”, Donostia) (Onek aurrekoari kopiatzen dio)..
“Bilintx - Neurtitzak eta neurri gabeko itzak” 1911, Donostia’n, Martin, Mena ta C.ª’ren etxean, Euskal Esnalea’k argitara-arazia: 1/3: beti orrela daudela; 1/6: doaitu banau onela; 2/5: dama bat mintzatzen det; 7/5: maitasunak ematen; 8/8: naikoa det ori; 9/1: Nik maite detana da.; 10/3: nere biyotz dontsua; 12/6: iñor gauza danik; 13/4: naigabia maiz det..
“Colección de Ramón de Apaolaza - Hernani” (Makinaz idatzia dago: Lenengo bertsoa ez du; 3/2: penaturik dagu; 4/7: biyotza irteten zait - kanpora malkotan; 6/3: iya bukatu zaizkit; 8/5 nik ordea ez diyot; 8/8: naikoa det ori; 9/7: munduan izateko; 10/5: kulparen kargarekin; 13/4: naigabia maiz det; 13/5 gogoratu gabeko; 14/7: ura triste egoten naiz: 15/3: ez bazaitut logratzen; 16/7: kantuz banatuko det..
“Bertsolariya, 194’garren orrialdea”: (Onek Euskal Esnalea’koari kopiatu dio; aldaketa ber berak ditu ta beste au: 13/5: gogoratu gabeko..
“Bilintx’en bertsuak, Makazaga’ren irarkolan, Errenderi” . (Bertsolariya bezelaxe)..
Ariztimuño zanaren bertso-bilduma, Elizondo’n. 1933’garren urtean bildua, biltzalea Etxeberria’tar Bitori, (makinaz idatzia.): Lenengo bertsoa. ez du; 2/8: esperantzik gabe; 3/3: ezin egon baiteke; 4/5: penarekin kargarekin; 4/7: kanpora ateratzen zait; 5/3: kupitutzen bazait; 6/1: Biotza ezin posa det - an karga barrenak; 7/1: Anima triste zaigu; 7/3: non egiña dezake - arriya bi parte; 8/3: gutizia yayoko - lezayoke ari; 9/4: ongi itzegiña; 9/6: zerurako egiña; 9/7: munduan pasatzeko; 13/6: momenturik ez det; 14/2: desio ainbertze; 14/3: ditxo ori logratzen den - iñoiz edo bertze; 16/7: kantaz famatuko det - Milagrosaren fama..
Andres Ezenarro “Urzelai” zanaren eskuz-idatzitako bertso bilduman, Plazentzia: Bigarrena bakarrik dakar ta era ontara; 2/3: mundu ontan baditut - ai zenbat naigabe/maite bat maitatzen dut - baña ni aren jabe/sekula izango nai zen... (Jaun au Irundarra zan jayotzez).
|
