|
Biktoriano Iraola
Bere seme batek Donostiari
(Poesía señalada con mención honorífica
en los Juegos Florales de San Sebastián de 1883.)
Ameriketan neukan denboran
osasunako pobreza,
ongi jartzeagatikan nuben
egin Lezo-ra promesa;
aginde ura etzalarikan
kunplitzen oso erraza,
noizbait etorri naiz da entzun det
Lezo-ko eleizan meza.
|
Au dala bide allegaturik
Donostiako errira,
non nabillenik ez dakitala
eman det guztian jira;
lendabiziko jarri naiz zarra
deritzonari begira,
neretzat onen etxeak ere
geienak berriak dira.
|
Ikuste batez arkiturikan
ezin esan ainbat grazi,
segiduban naiz bere eskiña
guziak miratzen asi;
bañan zer pena alde batera
-nonbait ez dirade bizi-erri
guztian ez ditut amar
lagun lengoak ikusi.
|
Ez det billatu non dan ni jaio
nintzan olezko barraka,
au zan tokiak bere gañean
etxe eder bat baidauka;
kaleak ere lendik onera
izen trukatuba dauka,
nere jaio ta bizi lekubak
lengo antzikan ez dauka.
|
Alde batera senti det poza,
bestera berriz det pena,
ikusi gabe ezkutatzea
nere jaioterri lena;
gaur iruri du uso txuri bat
itsas gañean daguena,
ego ederrak zabaldurikan
egan joan bear dubena.
|
Ez dira lengo murru kopeta
beltz itsusiak ikusten,
beren lekuban zer ibiltoki
ederrak egin dituzten!
Aiek etzien usotxoari
egak zabaldutzen uzten,
zori onean arrasetikan
guziak kendu zituzten.
|
Oso kanpora ikusten dira
milla bat etxe berriak,
beren artean jauregi-etxeak (1)
diruritenak erdiak;
kaleak eta plazak ederrak,
dendak begiragarriak,
ametsetako gauza bat dala
diruri nere erriak.
|
Etxe aundi ta ederrak egin
baldin badira ugari,
ez dira ere eskasagoak
egiten diranak ari;
beste askoren artean Plaza
Gipuzkoan da bat ageri,
jendea prankok begiratuko
diona bere lanari.
|
Pauso lekubak ederrak daude,
politak lore tokiak,
ur-amilde ta iturritxoak
nola txabola txikiak;
oekin argi-oin burnizkoak,
soñu leku ta alkiak,
begiragarri jartzen ditula
gabaz tximistki(2) argiak.
|
Uztai urrezko baten erdian
dauka itsaso urdiña,
bere grazia ederraz biltzen
diona zorion diña;
perla polit au dago zeruko
eskiñ batean egiña,
itz batez, au da mundu zerubak
elkartzen diran eskiña.
|
Emazteari segiran bear
diot nik adierazi,
etor dedilla Donostiara
bere pamili ta guzi;
ez det au bañan toki oberik
Indi guzian ikusi,
ez nua berriz Amerikara,
ementxen bear det bizi.
|
Erririk graziz orniturikan
iñon arkitutzen bada,
beretako bat gure probintzi
Gipuzkoan Donostia da;
lurrak gañean jaso lezaken
politenetan bat bada,
aurrera ere dan bezin polit
gorde dedilla al bada.
|
(Euskal-Erria, 1884.)
(1) Palacios. (Egillearen oarra.)
(2) Luz eléctrica. (Id.)
|
